1.Qozogʻistonda 2026-yil 25-avgustdan nima oʻzgardi
Qozogʻistonda 2026-yil 25-avgustdan boshlab ish beruvchi xodimlarni oʻzining kiberxavfsizlik hujjatlari talablari bilan tanishtirishi va ularning bajarilishi ustidan ichki nazoratni amalga oshirishi shart.
Bu — Qozogʻiston Respublikasi Mehnat kodeksidagi ish beruvchining yangi majburiyati: 23-modda 2-bandining 25-1) kichik bandi. Ayni paytda xodimda ish joyida kiberxavfsizlik talablariga rioya qilish majburiyati paydo boʻldi (22-modda 2-bandining 3) kichik bandi).
Oʻzgartishlar Qozogʻiston Respublikasining 2026-yil 24-iyundagi № 326-VIII Qonuni bilan kiritilgan va rasmiy eʼlon qilingandan 60 kun oʻtib — 2026-yil 25-avgustda kuchga kirgan.
Amalda bu uch narsani anglatadi: kompaniyada kiberxavfsizlik boʻyicha ichki talablar boʻlishi, xodimlar ular bilan tanishtirilgan boʻlishi, bajarilishi esa nazorat qilinishi kerak.
Qozogʻiston Respublikasi Mehnat kodeksi, 23-modda 2-band 25-1) kichik bandi — adilet.zan.kz2.«Kiberxavfsizlik boʻyicha ish beruvchining hujjati» nima
Ish beruvchining hujjati — bu rahbar tomonidan tasdiqlanadigan kompaniyaning ichki hujjati. Unda xodimlar rioya qilishi shart boʻlgan qoidalar bayon etiladi: parollar va kirish huquqlari bilan qanday ish tutish, pochta va fayllar bilan qanday ishlash, shubhali holatda nima qilish, kim nimaga javob beradi.
Qozogʻiston qonuni biror bir yagona majburiy shaklni talab qilmaydi. Muhimi — hujjat tasdiqlangan, xodimlarga tushunarli va amalda qoʻllanadigan boʻlsin.
«Ish beruvchining hujjati» tushunchasi — Qozogʻiston Respublikasi Mehnat kodeksining 1-moddasi3.Xodimlarni tanishtirish nimani anglatadi
Tanishtirish — har bir xodim talablarni oʻqigani va ulardan xabardor ekanini tasdiqlash. Odatda bu reyestrdagi yoki tanishtirish varaqasidagi imzo. Yangi xodimlar ishga qabul qilinayotganda, qolganlari esa hujjat tasdiqlanganda yoki unga oʻzgartirish kiritilganda tanishtiriladi.
- Imzolar va sanalar bilan tanishtirish reyestri
- Yangi xodimlarni ishga qabul qilishda tanishtirish
- Hujjat oʻzgarganda qayta tanishtirish
4.Ichki nazorat nimani anglatadi
Ichki nazorat — talablar bajarilayotganini muntazam tekshirish: masʼul shaxs tayinlanganmi, reyestrlar yuritilyaptimi, xodimlar oʻqitilganmi, qurilmalar himoyalanganmi, insidentlar qayd etilyaptimi. Buni aniq davriylikdagi chek-list boʻyicha yuritish eng qulayi.
- Tayinlangan masʼul xodim
- Ichki nazorat chek-listi
- Insidentlar reyestri
- Rahbar uchun tushunarli hisobot
5.Qanday tasdiqlovchi hujjatlarni saqlash maqsadga muvofiq
Savollar tugʻilsa, kompaniya talablar rasmiylashtirilgani, xodimlarga yetkazilgani va nazorat qilingani koʻrsata olishi kerak. Buning uchun quyidagilarni saqlash maqsadga muvofiq:
- Kiberxavfsizlik boʻyicha ish beruvchining hujjati
- Hujjatni tasdiqlash toʻgʻrisidagi buyruq
- Masʼul shaxsni tayinlash toʻgʻrisidagi buyruq
- Xodimlarni tanishtirish reyestri
- Insidentlar reyestri
- Toʻldirilgan ichki nazorat chek-listlari
- Oʻqishni tugatganlikni tasdiqlovchi hujjatlar
6.Alohida tashkilotlar — alohida talablar
Ayrim tashkilotlar uchun umumiy talablardan tashqari maxsus talablar ham amal qiladi: masalan, moliya tashkilotlari, davlat organlari va axborot-kommunikatsiya infratuzilmasining muhim obyektlari egalari uchun. Agar kompaniyangiz shunday toifaga kirsa — qoʻllaniladigan normalarni alohida aniqlashtiring. Shuni ham hisobga oling: yuqorida keltirilgan barcha normalar Qozogʻiston Respublikasi qonunchiligiga tegishli, Oʻzbekistonda esa kiberxavfsizlik boʻyicha oʻz talablari amal qiladi va ularni alohida aniqlashtirish kerak.